Mùa lễ hội, chắc hẳn, bạn sẽ có rất nhiều những cuộc hẹn, những bữa tiệc vui. Chúng tôi cũng muốn đặt một cuộc hẹn với bạn, nhưng không phải ở một chốn náo nhiệt, mà tại một không gian riêng tư, cùng gặp gỡ một người bạn của chúng tôi, ngồi xuống trò chuyện về ký ức, về cảm xúc, về tình yêu bên những tách cà phê thơm. Minh Red – một chuyên gia truyền thông, một thạc sỹ Tâm lý học, một barista tuyệt vời và là một cái tên có thể bạn đã từng nghe qua, hoặc chưa, nhưng sau cuộc gặp này, bạn sẽ cảm thấy thân quen với bầu không khí dễ chịu xung quanh anh và mong sớm gặp lại.
“Nhà cửa – một nửa tâm hồn”
Đó là một căn hộ duplex có một tầng lửng nên trần nhà cao và thoáng. Ngay chính giữa nhà là một quầy bar với bề mặt được ghép nối cầu kỳ từ những viên gạch có hoa văn trông như vụn vỏ trứng vỡ. Thật ra, quầy bar chính là chiếc bàn đảo nằm trong khu vực bếp nhưng được trang bị các thiết bị và dụng cụ để luôn sẵn sàng có ngay những tách cà phê thơm ngon. Có lẽ nhờ hoa văn vỏ trứng mà cả gian bếp mang lại cảm giác ôm ấp khiến tôi tưởng tượng rằng bất cứ ai đứng trong gian bếp cũng có cảm giác được làm một chú gà con chui ra từ quả trứng vừa nứt vỏ, nhìn cuộc đời bằng đôi mắt tò mò, háo hức.
Màu xi măng chủ đạo của căn nhà được điểm xuyết bằng mấy chiếc ghế bàn ăn màu đỏ tươi tắn. Cảm nhận của tôi về thế giới của anh Minh cũng gồm hai mảng đối lập như thế. Ở anh có một vẻ điềm tĩnh của một người từng trải, đồng thời cũng có vẻ sôi nổi của một chàng thanh niên tuổi đôi mươi. Tôi rất thích tựa quyển sách “Nhà cửa – một nửa tâm hồn” của tác giả Kate Watson Smyth. Khi đến chơi nhà anh Minh, chúng tôi có thể cảm nhận tâm hồn anh qua cách bày trí nhà cửa một cách thật rõ ràng. Và nhờ đến chơi nhà anh những ba lần nên tôi còn được dịp quan sát những sắc màu trong anh chuyển động thế nào khi tương tác với những người khác nhau trong không gian sống của chính anh.
Cà phê và cảm xúc
Lần đầu gặp anh, tôi không tránh khỏi tò mò: “Cà phê và cảm xúc thì liên quan gì đến nhau? Uống cà phê thì hiểu được gì ở bản thân?”. Trong buổi “Cà phê để hiểu mình” (*), anh mời chúng tôi nếm thử ba loại cà phê đặc sản theo hình thức cupping (nếm từng thìa cà phê, thưởng thức hương vị, độ chua, độ đắng và các yếu tố khác cấu thành nên ly cà phê), sau đó, anh gợi ý cho chúng tôi liên hệ giữa hương vị mình cảm nhận được với những hình ảnh và âm thanh xuất hiện trong tâm trí, gọi tên cảm xúc một cách rõ ràng và chính xác, nhận biết một nét tính cách ẩn của mỗi người thông qua việc chúng ta cảm thụ cà phê.
Không gian lúc bấy giờ mở ra không giới hạn, cho chúng tôi được chu du trong những giấc mơ, những vùng ký ức nơi có đồng cỏ, bãi biển, cơn mưa, tiếng suối chảy róc rách,… Cùng một loại cà phê đó, mỗi người có cảm nhận khác nhau, những liên tưởng khác nhau, cũng như mối quan tâm khác nhau. Ví dụ, khi chạm vào một chiếc ly ấm, sau đó nhấp một ngụm cà phê lạnh chứ không phải ngụm cafe nóng từ đúng chiếc ly đó (như trong tưởng tượng), tôi nghĩ đến sự kỳ vọng của chính mình với ngụm cà phê vừa thưởng thức và với cả mọi điều khác trong cuộc sống. Hay là khi đến đoạn cuối của bước xay hạt cà phê, tôi nghĩ đến cảm giác nhẹ nhõm sắp được nghỉ ngơi sau ba tuần làm việc liên tục. Suốt buổi, chúng tôi chia sẻ với nhau những dòng cảm xúc về những mảnh ghép ký ức của mỗi người một cách mạch lạc. Những điều ấy quý giá vì dường như rất hiếm khi xuất hiện trong những cuộc vui tán gẫu với các mối quan hệ thường ngày.
Lần thứ hai, chúng tôi vừa thưởng thức những tách cà phê vừa thả lỏng tâm trí cho cảm xúc vui buồn được vỗ về theo cách chúng muốn: nghe nhạc bằng đĩa than với những giai điệu phù hợp với từng loại cà phê, chọn trình chiếu qua chiếc máy chiếu những hình ảnh phù hợp với cảm xúc của chính mình và hương vị của loại cà phê vừa uống lên chiếc tường trắng, nhảy múa, ca hát, chuyện trò, xem phim. Cảm xúc có màu xanh biển, sắc cam, đỏ, vàng, có khi lại là những mảng màu đậm nhạt pha trộn. Cảm xúc cũng thay đổi tiết tấu, có lúc khiến lòng lắng dịu, có lúc khiến nhịp tim đập rộn ràng. Theo anh Minh, việc khám phá ngôn ngữ cảm xúc giống như trò chơi ném bóng. Khi ta ném quả bóng cảm xúc vào tường, quả bóng sẽ bật lại những hình ảnh, âm thanh. Chúng tôi không chỉ mượn cà phê làm lời dẫn để nói ra cảm xúc của mình mà còn mượn cà phê để kích hoạt những vùng cảm xúc chưa từng khám phá.
Tôi luôn tin rằng bên trong mỗi chúng ta đều có những phiên bản khác nhau và cảm xúc trong ta luôn thay đổi khi ta đặt mình trong những những môi trường và hoàn cảnh khác nhau. Do đó, trong lần thứ ba ghé thăm nhà anh Minh, tôi đã hỏi anh “nếu được chọn kết hợp cà phê với một nguyên liệu nào đó để tạo ra món thức uống với hương vị phức tạp hơn, đó sẽ là gì?”. Anh không ngại ngần trả lời tôi rằng đó hẳn là sô cô la, vì vợ anh không uống được cà phê và tính cách của cô ấy cũng giống như những thỏi sô cô la đắng.
“Vậy thì tuyệt quá! Cà phê cùng sô cô la. Thưởng thức vào dịp cuối năm tiết trời se lạnh thì còn gì bằng!”
Cà phê và sô cô la
Cà phê và tình yêu
Chúng tôi không chủ đích bàn luận về tình yêu, nhưng dường như tình yêu luôn ở nơi mà mọi vật chất và cảm xúc được kết nối với nhau một cách nhịp nhàng. Trong lần thứ ba ghé thăm nhà anh Minh, chúng tôi gặp cả gia đình anh. Vừa bước vào nhà, mùi bánh nướng thơm phức xộc lên hai cánh mũi làm tôi nhớ cảm giác thư thái mỗi khi trốn vào góc bếp của riêng mình. Khi đó, vợ anh đang cặm cụi làm mấy chiếc bánh tart, còn anh đang loay hoay chuẩn bị nguyên liệu pha cà phê và hai đứa bé con đang thập thò ở góc cầu thang xem ai vừa đến nhà chơi. Cả căn nhà sống động hơn hẳn. Cái vẻ sống động bình yên khi mọi người đều tương tác với nhau bằng hành động nhiều hơn lời nói.
Nếu ai đó từng xem qua các tác phẩm thị giác của nghệ sỹ Arlette Quỳnh-Anh (vợ anh Minh), hẳn sẽ cho rằng cô ấy phải là cà phê mới đúng bởi mỗi tác phẩm đều sắc và đậm như cà phê. Nhưng phải bước vào không gian gia đình họ, nhìn thấy cảnh người vợ lặng lẽ khích lệ chồng bằng cách nướng những chiếc bánh ngon để anh chiêu đãi bạn bè mới cảm nhận được cái vị ngọt trong cách thể hiện tình yêu của chị. Ngọt đắng, chứ không phải ngọt lịm. Là dư vị đọng lại trong vòm họng khi ta thưởng thức một miếng sô cô la với 70% cacao nguyên chất.
Anh Minh chia sẻ rằng: “Việc thấu hiểu những cung bậc cảm xúc, dù ngọt ngào hay đen đắng ở đối phương, chính là nền tảng cho sự đồng cảm và gắn kết bền chặt; và sự ghép đôi hương vị giữa cà phê và sô cô la không chỉ là một trải nghiệm vị giác, mà còn là một câu chuyện về sự đồng điệu”. Cảm xúc của con người vốn phức tạp, tình yêu giữa hai con người vì thế lại càng phức tạp, nhưng luôn cần thiết cho đời sống phong phú hơn. Cũng như, nếu không có vị đắng, ngọt, chua vừa giống lại vừa khác biệt của cà phê và sô cô la quyện với nhau, đã không có những món thức uống và tráng miệng ngon đến thế, vừa vặn đến thế cho dịp gặp gỡ chia tay năm cũ sắp qua, và đã không có những câu chuyện và cảm xúc lắng đọng trong tâm trí trước thềm năm mới. Dường như, qua việc sáng tạo và thưởng thức cà phê, chúng ta không chỉ hiểu cảm xúc của chính mình, mà còn cho phép thế giới quan mở ra rộng lớn hơn, để cảm thụ cuộc sống trọn vẹn hơn.
Bài đăng trên Tạp chí Đẹp số 292
(*) “Cà phê để hiểu mình” là một hoạt động được dẫn dắt bởi Thạc sỹ Tâm lý học Minh Red, dùng cà phê làm cầu nối, tarot hoặc lego làm công cụ giúp người tham gia gọi tên chính xác cảm xúc của họ, giãi bày bản thân để tháo gỡ những vấn đề về mặt tâm lý.
