Người ta thường gọi Chương Đặng là doanh nhân, nhà thiết kế thời trang, chuyên gia ẩm thực, nhưng có lẽ, cách hình dung về anh đơn giản hơn cả là một kẻ rong chơi giữa cuộc đời. Ở anh có sự dịu dàng, thư thái và phóng khoáng của những người biết tận hưởng mọi vẻ đẹp của cuộc sống.
Mỗi nơi chốn là một sự kế thừa
Chúng tôi hẹn dùng bữa với nhau tại quán Nhà Anh nằm trong một con hẻm nhỏ ở quận 3, TP.HCM. Lối vào hẻm thật duyên dáng với những ngôi nhà xinh xắn phủ đầy cây xanh. Biển hiệu quán nằm khiêm tốn trên một vách gỗ màu nâu sẫm. Đẩy nhẹ chiếc cửa kính nhỏ sẽ gặp cầu thang dẫn lên tầng 1 của khu cư xá cũ nơi đã được cải tạo để trở thành một điểm hẹn lý tưởng cho người thành phố.
Bước vào trong, điều tôi chú ý đầu tiên là một dãy cửa kính nhỏ chạy dọc bức tường bên phải, trên đó vẽ phác hoạ một người nam và một người nữ đang đứng cạnh nhau. Mở rộng tầm mắt nhìn qua vai hai nhân vật chính trên cửa kính chính là liền chạm mắt đến những tán cây xanh mát bên ngoài con hẻm. Trần nhà cũng thật đáng yêu với những hoa văn tone màu xanh biển được vẽ tay trên tấm kính trong suốt.
Từ trước đến nay, tất cả không gian từ nhà ở đến các cơ sở kinh doanh đều do chính tay Chương Đặng lên ý tưởng thiết kế và mời thợ về thi công. Anh thích những nơi chốn mới có sự kế thừa từ nơi chốn cũ. Ví dụ như ở căn quán này, một vài món đồ trang trí như chiếc lọ hoa bằng nhôm hay chiếc đèn treo tường đều được anh giữ lại từ thời còn kinh doanh quán cũ. Anh còn thường xin lại những món đồ không dùng nữa từ hàng xóm.
Khi chúng tôi đến nơi, anh đã bày sẵn một góc bàn xinh bên cạnh cửa sổ nơi anh bảo là có ánh sáng đẹp để… nấu ăn ngon hơn. Sở trưởng của anh chính là sự ngẫu hứng nên ở bất cứ đâu – dù trong nhà hay ngoài trời, chỉ cần thớt, dao, nguyên liệu và vài dụng cụ là có thể biến nơi đó thành một căn bếp nên thơ. Đôi tay anh sơ chế nguyên liệu nhanh gọn, dứt khoát mà thong dong. Chúng tôi đã có một buổi chiều dễ chịu cùng nhau nấu món và thưởng thức.
Món ăn là phương tiện thực tập đời sống
Đối với Chương Đặng, món ăn chính là phương tiện để thực tập đời sống. Anh đã sống nhiều đời sống ở các nền văn hoá khác nhau và tùy từng thời điểm và nhu cầu, các nền văn hoá ấy sẽ mách anh tìm đến thức ăn hoặc thức uống phù hợp. Ví dụ như khi nhận được một tin nhắn từ người lạ, anh sẽ đi pha một tách trà, để mình chậm rãi đọc tin, hiểu kỹ nội dung trước khi trả lời; hoặc khi muốn xoa dịu bản thân, anh sẽ nấu một bát phở.
Anh thường chỉ nấu những món mình thích, ít gia vị với cách chế biến đơn giản. Nhưng khi nấu cho ai đó, anh sẽ không nấu món theo sở thích của mình mà sẽ nấu món mà anh nghĩ là người bạn của mình sẽ thích. Món ăn hôm nay anh chiêu đãi chúng tôi cũng ngẫu hứng như mọi khi. Theo anh, cà ri là món rất dễ nấu cho ngon. Đặc biệt là cà ri Việt Nam sử dụng nước cốt dừa, một loại chất béo với độ béo ngậy tuyệt vời, giá thành lại rẻ. Gỏi cóc là một món ăn phù hợp với mùa hè. Cơm trộn là món ăn thú vị và vui vẻ từ chính cái tên của nó.
Món ăn anh Chương nấu lúc nào cũng đẹp mắt, cân bằng về màu sắc. Cách trình bày có vẻ gì đó vừa cầu kỳ vừa tinh giản. Anh hay kết hợp nguyên liệu một cách rất ngẫu hứng, nhưng lại hợp đến bất ngờ. Phải nhấn mạnh rằng đây là lần đầu tiên tôi ăn những món ăn có vị ấm. Là vị, chứ không phải là cảm giác. Dù nguyên liệu, cấu trúc và cách chế biến mỗi món khác nhau, tất cả đều mang chung một vị ấy, như một sợi chỉ kết nối mọi bàn ăn. Đó là sự hòa quyện tinh tế giữa chua, cay, mặn, ngọt, khiến cả khoang miệng ấm lên ngay khi nếm, rồi lan xuống thành cảm giác ấm lòng.
Tôi nhớ lúc đọc sách của anh, đến đoạn anh kể về ly sô cô la trứng nóng và hướng dẫn cách làm. Không hiểu sao lúc đó tôi liền gấp sách lại, đứng dậy đi ngay vào bếp làm cho mình một ly ấm nóng. Triết lý nấu ăn cũng là triết lý sống của anh là như vậy: món ăn được bày ra phải khiến người ta muốn ăn, và khi ăn vào thì cảm nhận được sự quan tâm ấm áp.
Anh chia sẻ rằng anh có rất nhiều mối quan hệ được xây dựng thông qua những bữa ăn. Như câu chuyện về món sô cô la nóng kia, anh nhớ đến một người bạn mà anh rất yêu quý. Anh đã làm cho người bạn đó một ly sô cô la lúc hai người chia tay nhau. Sau này, khi người bạn có con, chị ấy dặn chồng nhất định phải đưa con đến gặp anh. Lúc gặp đứa bé, anh cảm nhận một sự thân thiết vì con bé chính là phiên bản thu nhỏ của người mẹ. Những ký ức của anh về mọi người thường có ẩm thực làm cầu nối như thế.
Kẻ rong chơi nghiêm túc
Chưa bao giờ tôi trò chuyện với ai mà cảm thấy dễ dàng đi sâu vào câu chuyện cá nhân như với Chương Đặng. Chúng tôi ngồi ở chiếc bàn nhỏ trong góc quán Nhà Anh. Vừa ngồi xuống, anh đã bắt đầu kể về quyết định quay trở về Việt Nam sống và làm việc vì có đi xa rồi mới thấy năng lượng tích cực, lạc quan của con người Việt Nam đáng quý thế nào. Từ đó, những câu chuyện khác cứ thế mở ra một cách nhẹ nhàng, rằng anh từng trải qua một quãng dài không buồn không vui sau khi mẹ mất, đã đi qua giai đoạn cuối của khủng hoảng hiện sinh, và rồi dần thay đổi cách nhìn nhận thế giới – từ bên trong lẫn bên ngoài, từ trước tuổi 40 đến sau tuổi 40.
Anh bảo anh là đứa trẻ bám mẹ, ngày trước từng có suy nghĩ rằng nếu mẹ mất, có lẽ mình không sống nổi. Nhớ về tuổi thơ, những ngày gió lạnh, mưa dầm, mẹ hay chừa một ít cơm nguội đáy nồi và nắm lại thành từng nắm cơm cho đứa trẻ lười biếng và hay mè nheo mẹ. Cậu con trai yêu tấm lưng to bè, vững chãi của mẹ, dù 6 tuổi cao nghều vẫn thích vắt qua lưng mẹ để ôm cổ bà. Nhưng rồi đến ngày bà rời xa anh thật, và anh vẫn đang sống tiếp đời mình. Nhưng cuộc chia tay với mẹ khiến anh nhận thức được về sự hữu hạn của đời người.
Trước đây, anh từng buồn và nhớ khi phải chia tay một ai đó – từ người yêu, nhân viên, đến cả những người bán hàng rong anh gặp trên đường. Nhưng giờ thì khác: “Khi mình biết mình có một con số hữu hạn để sống, mình sẽ biết tối ưu thời gian của mình. Nếu làm việc gì đó không mang lại hiệu quả như mong muốn, mình kết thúc sớm đi, rồi đi chơi, đi cafe, mình không muốn thời gian của mình bị lãng phí. Chia tay những mối quan hệ cũng vậy… Ngày xưa anh buồn và nhớ họ nếu phải chia tay lắm, nhưng khi mình biết mọi thứ đều hữu hạn, mình cảm thấy việc chia tay nhẹ nhàng.”
Chương Đặng tự nhận mình là người sống với sự mơ mộng thường trực, không phụ thuộc vào điều kiện sống: “Nếu không đủ mơ mộng, người ta sẽ phụ thuộc điều kiện. Ví dụ như nếu có điều kiện thì tôi sẽ mơ mộng, còn không có điều kiện thì tôi không mơ. Còn với tôi, trong những lúc khó khăn nhất, chính sự mơ mộng đã giúp tôi thoát ra được.”
Tôi cảm nhận rõ sự nghiêm túc trong cách Chương làm mọi việc. Anh làm gì cũng hết mình, không nửa vời. Anh từng nói: mỗi thời điểm là duy nhất, ngày mai không lặp lại hôm nay. Trò chuyện thật lâu cùng anh, tôi cũng chợt nhận ra: suy nghĩ và cảm xúc của con người có thể thay đổi theo từng giai đoạn, nhưng bản chất thì vẫn vậy. Những gã mộng mơ sẽ mãi là những gã mộng mơ. Và chính sự mộng mơ ấy giữ người ta ở lại, bên nhau trong đời.
Bài đăng trên Tạp chí Đẹp, số 298
Bài và ảnh: Nhà Có Hai Người
Styling: Võ Đoan Trang
