Mới đó, mình đã trải qua gần sáu tháng học viết. Mỗi khi viết mình luôn cảm thấy bình an. Thứ bình an vô cùng hiếm hoi mà chỉ nhân duyên mới có thể giúp chúng ta tìm đến với nhau. Vẫn nguyên vẹn như ngày đầu, khi thời gian chưa đủ dài hay mình không có nhiều khả năng thiên bẩm để có thể trở thành một người chuyên viết và có ước mơ xa hơn với con chữ, nhưng mình tin chắc rằng, mình viết cho từng ngày qua đi hôm nay, khoảng nhịp này sẽ mãi là một kỉ niệm đẹp trong bức tranh về hành trình ký ức riêng mình.
Cách đây hai năm, mình bắt đầu làm việc tại nhà, và từ đó mất kết nối với thế giới bên ngoài. Mình loay hoay tìm lối đi cho tâm hồn đang bị cô lập. Từ đọc sách, làm vườn, thêu thùa, thiền tập…thì sau những khoảng rối rắm ấy, bất chợt mình quay lại với viết. Mỗi ngày mình viết một chút, về những đoạn chuyện nhỏ nhắn diễn ra xung quanh và thường nhật, nói lên khoảnh khắc vui, buồn và cả hạnh phúc mình đang sống cùng. Dần dà, gần như ngày nào mình cũng viết. Không có đầu, cuối càng chẳng rõ, chỉ biết chuyện từ mạch xúc cảm tức thời, vừa trầm tĩnh vừa chân thực. Những người bạn từng quen biết mình, khi đọc những dòng tạp văn ấy, họ thể hiện ngạc nhiên, vốn khác mình ngày trước, không văn vẻ, thậm chí cho rằng viết không ăn nhập vào đâu. Hay trong tình cảnh lúc bấy giờ, có rất nhiều người đang trăn trở với thời cuộc nên để nghĩ ra từng chữ đã thấy khó, huống gì một đoạn, một bài viết. Nhưng khác chút, từ những bước chân chậm chạp tập viết, mình lựa chọn quay về bên trong, dùng chữ để thoát ly tiếng nói bức bí và giải phóng năng lượng tiêu cực ngày một âm ỉ làm mình kiệt sức.
Học viết. Mình bao nhiêu tuổi để bắt đầu một lớp học viết. Mình từng lan man về suy nghĩ này, học cái gì, học với ai, học để làm gì. Sau vài lần ngập ngừng, mình lang thang trên mạng xã hội và vô tình tìm thấy ‘Khóa học trực giác’ được giới thiệu trên trang ‘Nhà có hai người’. Mình không chắc lắm về thời điểm đó, nhưng cái tên ‘trực giác’ làm cho mình tò mò, nó giống như một mũi tên xuyên thấu lòng người, mình tin như thế, có buồn cười chăng. Trước khi mạo muội đăng ký, mình chưa thể hình dung hết thông qua những dòng mô tả của trang viết, nhưng có một thôi thúc mạnh mẽ hơn ‘Hãy can đảm nghe theo trái tim và trực giác của bạn. Bằng cách nào đó, chúng đã biết bạn thực sự muốn gì’, mình muốn thử bước vào nó, như khao khát mở ra một cánh cửa mới, một ghi dấu cho hành trang bước vào trung niên.
Vậy mà, thời gian trôi đi trong thoáng chốc thoi đưa. Ngày mình nhận thông điệp từ Ngọc rằng khóa học hoàn thành, mình chợt nhìn lại hộp thư thoại, hóa ra mình đã giao tiếp với nhau lâu vậy sao, đến những hơn sáu mươi chiếc thư qua lại, từ một người hướng dẫn chưa từng gặp mặt trực tiếp, đây cũng là lần duy nhất sau rất nhiều năm, mình liên lạc có phần mong ngóng với một ai đó qua thư điện tử cá nhân, còn là khóa học nữa, thật đặc biệt phải không?
Nhiều cảm giác đan xen khi mình ngồi đây viết những dòng cuối cùng, dành để tâm sự, nói lời tạm biệt đến ‘cô Ngọc’, người đã đóng rất nhiều vai như hướng dẫn, đồng hành, lắng nghe, chia sẻ,…thời gian qua. Đối với mình, quá kỳ diệu để có thể trò chuyện, chia sẻ và tâm tình với một người xa lạ, nhiều tài năng và vô cùng thấu hiểu học trò như Ngọc. Thông qua những lần trao đổi, mình luôn là người được nhận lại những lời động viên, khen ngợi, săn sóc nhẹ nhàng. Để rồi có lúc, mình từng rơi vào trạng thái chán viết, áp lực về thời gian và đi lại nhiều vì công việc, tưởng chừng như bỏ cuộc, nhưng chính vì sự ân cần, kiên trì, chờ đợi vô điều kiện của Ngọc đã cho mình một khoảng không đủ rộng để quay về sắp xếp lại ngày cũ và bước tiếp. Trong đó, lời Ngọc hay nhắc nhở làm mình chưa bao giờ quên ‘dành thời gian cho mình, cho con chữ’.
Đúng như cái tên, lối viết trực giác khác với lối viết truyền thống nhiều quá! Đâu chỉ mở bài – thân bài – kết luận, mình viết gì cũng được, viết một cách tự nhiên và giản đơn nhất, viết theo dòng chảy trực giác bên trong, khi nào muốn ngừng thì ngừng, không đúng – sai, hay – dở, không phải bó buộc vào một cấu trúc hay mô phỏng nào cả. Cái tinh thần của khóa học làm mình cực kỳ thích. Mình mạnh dạn khẳng định khóa học là những gì mình tìm kiếm bấy lâu nay, một phần vì mình là đứa thích sự ngẫu hứng.
Các bài viết được yêu cầu khai thác với các phương pháp căn bản khác nhau như quan sát, đặt câu hỏi, liên tưởng, từ khóa. Ngoài thực hành với Ngọc, mình còn cần tự rèn luyện, nghĩ ngợi rồi chỉnh sửa, đào sâu thêm sao cho phù hợp. Bài viết là những câu chuyện thực đời sống, khoảnh khắc mình đã và đang từng trải qua, khai thác mạnh ở khía cạnh xúc cảm và tri giác, ở cả chiều rộng và sâu.
Hay về kỹ thuật tách ghép đoạn viết, sau vài bài thực hành viết từ những chủ đề hay câu khóa về các khía cạnh ký ức, những kỉ niệm tự sự ngắn ngủi thì Ngọc đã giúp chúng thay đổi để tạo thành mấy trang viết dài, giống như người ta viết sách hay hồi ký vậy. Với thể loại này, trước đây mình từng xem phim và nghe đến những tác giả, người nổi tiếng thường viết tự truyện hay nhật ký, mình lăn tăn chuyện làm sao người ta viết ra được một cuốn truyện dài ngoằn ngoèo với chi chít dư âm. Giờ thì, Ngọc giúp mình hiểu thêm về nó và chạm nghĩ về bản ghi thời gian về cuộc đời mình.
Lúc hình dung về life map, mình mường tượng lại từng giai đoạn thời thơ ấu, niên thiếu và thanh xuân. Nhớ niềm vui buồn, hạnh phúc lẫn khổ đau một cách rành mạch nhất. Những ngày nghĩ về các cột mốc là những ngày mình đang ở quê nhà, trong khung cảnh ngày cận Tết cổ truyền, tiết trời dễ chịu hài hòa, người thân xóm làng tất bật và nhộn nhịp, khung cảnh thật không thể nào tuyệt đẹp hơn để lòng mình se sắt, hoài niệm. Tuy nhiên, cho đến khi bắt đầu diễn giải hồi ức lên trang giấy, mình ngập ngừng và đắn đo nhiều lần. Nếu là ký ức buồn, mình chưa từng muốn khơi gợi dĩ vãng hay chỉ luôn giữ cho mình như rất nhiều câu chuyện thuộc về cá nhân theo nghĩa nào đó. Nhưng cuối cùng mình chọn vẽ ra tất cả nút thắt, chính vì vậy mà các bài viết sau đó diễn dịch thật tự nhiên và nhẹ nhàng.
Hơn hết, điều mới mẻ nhất đối với mình qua khóa học là được sử dụng một số thể loại nghệ thuật trong viết, bao gồm nhạc, thơ, hội họa và múa. Thông qua giao tiếp âm thanh của thính giác gõ vào tận ngóc ngách để trực tiếp diễn đạt ngôn ngữ của tâm hồn. Khả năng thưởng ngoạn của thị giác về biểu hiện phong phú từ màu sắc để khai thác sức mạnh biểu cảm hay dừng lại trong giây lát để quay về vấn hỏi và liên tưởng mình. Chuyển động vô tâm của các bộ phận trên cơ thể đánh thức về một câu chuyện bên trong nào đó. Hay những dòng chữ buông lơi rời rạc trong lúc thả lỏng làm nên vần điệu nhảy múa. Mình như một kẻ vụng về dấn thân vào từng thử thách thú vị, vừa cầu thị vừa bị cuốn hút trải nghiệm cảm xúc như thế đó.
Vì chúng ta đã có một hành trình trọn vẹn cùng nhau, nên để khép lại, mình sẽ không ủy mị, mà giờ đây, mình chỉ thấy cảm giác biết ơn ngập tràn, cảm ơn Ngọc đã luôn dõi theo và hướng dẫn tận tình cho mình. Vốn dĩ khép lại để sau đó bắt đầu, như một câu trích dẫn trong cuốn sách Genghis Khan and the Making of the Modern World “There is no good in anything until it’s finished – Chẳng có gì hay ho để nói cho đến khi công việc kết thúc”, một khi kiên trì hoàn thành xong khóa học, thì nền móng càng cần bền chặt. Mình rồi sẽ nhanh chóng sắp xếp hành trang cho những cột mốc kế tiếp, tháng ngày kỉ niệm cũng sẽ đóng lại, nhưng một ngày nào đó nó sẽ nằm gọn gẽ trên từng trang giấy.
Chân thành cảm ơn Ngọc, thân chúc Ngọc luôn an yên trong cuộc sống và lan tỏa tình yêu con chữ đến thật nhiều người nhé!
_Hoàng Linh | Làm việc cho dự án phi lợi nhuận đem thư viện đến các trường học tại vùng sâu vùng xa
