Bạn là những gì bạn đọc

“Bạn là những gì bạn đọc”
Đây là nhan đề một quyển sách của tác giả Robert DiYanni mình đọc xong từ tháng trước. Thú thật, ban đầu biết đến quyển sách này, mình không nghĩ mình sẽ đọc vì mình đọc khá nhiều và có vẻ như không cần được khích lệ thêm về việc đọc bằng những ý nghĩa và giá trị việc đọc mang lại.
Một lý do khác, mình cho rằng câu “bạn là những gì bạn đọc” có vẻ không hoàn toàn chính xác. Có lẽ tác giả muốn chơi chữ khi chuyển đổi từ câu “you’re what you eat” (bạn là những gì bạn ăn) vô cùng quen thuộc thành “you’re what you read”.
Theo mình, “bạn là những gì bạn ăn” nói lên việc cơ thể chúng ta khoẻ mạnh hay không tuỳ thuộc vào những loại thực phẩm và dưỡng chất chúng ta thu nạp thì đúng, còn nếu coi việc đọc là một dạng thức ăn tinh thần thì hiển nhiên, xem phim/ nghe nhạc/ trò chuyện với người khác/ chơi thể thao/ vân vân cũng là những dạng thức ăn tinh thần khác và có vẻ như tinh thần cần tất cả những hoạt động trên để làm nên chúng ta chứ không riêng gì việc đọc.
Tuy nhiên, như vừa nhắc, có lẽ đây là cách chơi chữ của tác giả, nên khi được tặng quyển sách này, mình đã bỏ qua bản chất đúng hay chưa đúng của nhan đề mà tiến thẳng đến phần nội dung.
Ngoài đề cập một số lợi ích của thói quen đọc sách mọi mọt sách đều nhận ra như sách giúp làm giàu thế giới nội tâm và mở rộng tư duy, quyển sách tập trung vào các phương pháp đọc khác nhau đối với các thể loại hư cấu và phi hư cấu, cách chúng ta đặt ra những câu hỏi để khám phá văn bản theo chiều sâu, đồng thời, thông qua việc đọc để phân tích văn bản một cách sắc lẹm như những nhà phê bình văn học.
“Jane Smiley cho việc đọc văn học đồng thời là hành động nhân tính, hành động kết nối, và hành động tự do” và “Jeanette Winterson cho rằng sách là trung gian của tự do. Thông qua việc đọc, chúng ta giải phóng bản thân; chúng ta tiếp cận tâm hồn những người khác, những tâm hồn khác với tâm hồn của chúng ta, do đó mở rộng tâm hồn của chính chúng ta”.
Do đó, “chúng ta cần quyết định khi nào thì khẳng định mình trước một văn bản và khi nào thì nên chấp nhận để văn bản đó chi phối. Chúng ta cần lắng nghe văn bản trước khi bật lại hoặc phản đối nó.” Luận điểm này mình thấy vô cùng thú vị. Tác giả đã đưa ra các chỉ dẫn cụ thể về cách người đọc có thể xác định và cân bằng các xung đột trải qua khi đọc.
Các xung đột ấy có thể kể đến như: xung đột giữa tác phẩm được tạo ra bởi tác giả và tái tạo bởi độc giả, xung đột giữa dòng thời gian của việc đọc khi ta đọc đi đọc lại, nói cách khác là xung đột giữa văn bản động và văn bản tĩnh, xung đột giữa việc đọc hướng đến bản thân và hướng ra thế giới, xung đột giữa ý thức của tác giả và ý thức của người đọc, v.v…
Quyển sách đưa ra nhiều ví dụ trích dẫn từ các tác phẩm nổi tiếng giúp cho phần thực hành đọc trở nên dễ hiểu. Ngoài ra, còn một điểm mình thấy thú vị chính là tác giả giúp mình trả lời rõ ràng hơn sự khác nhau giữa việc đọc sách giấy và sách điện tử mà trước nay mình cảm nhận được nhưng chưa thể diễn tả một cách rõ ràng.
Mình luôn tự hỏi vì sao mình vẫn luôn yêu sách giấy dù nhiều quyền sách cồng kềnh để lưu giữ hoặc mang theo. Mình thích mùi giấy, thích cảm giác quen thuộc khi cầm quyển sách có sức nặng trên tay, lại không lo làm hỏng mắt khi tiếp xúc với màn hình điện tử, nhưng bấy nhiêu lý do vẫn chưa đủ! Tác giả đã nhắc tới từ khoá quan trọng là giác quan chạm.
A ha! Khi lướt tay lên từng trang giấy, chúng ta đang sử dụng giác quan chạm của mình để ghi nhớ sâu hơn. Chúng ta sẽ nhớ về cảm giác lật giở từng trang sách, nhớ đoạn hội thoại hay thông tin thú vị nằm ở khoảng nào, dòng nào trong quyển sách, từ đó cũng ghi nhớ chi tiết tốt hơn.
Kết lại, “Bạn là những gì bạn đọc” giống như một quyển cẩm nang chỉ dẫn các phương pháp đọc và hiểu văn bản sâu hơn, cũng như hiểu nhu cầu đọc của mình đối với từng thể loại sách tốt hơn, có trách nhiệm với việc đọc và những tác phẩm mà ta đọc, đối xử với các tác giả và tác phẩm một cách thích hợp và công bằng.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *